ECHA, DEHP davasında temize çıktı


Avrupa Kimyasallar Ajansı (ECHA/AKA), izin listesinde en yaygın kullanılan madde olan DEHP adlı fitalata yönelik bir izin başvurusundaki 'gizli' bilgileri açıklama konusunu gündeme getirecek davayı kazandı. Çek kimya firması Deza, başta gizli tutulmasına karşın başvurusu hakkında, sivil toplum kuruluşları Client Earth ve Avrupa Çevre Bürosu’na (EEB) bilgi verdiği için ECHA’yı 2014 yılında dava etmişti. Bu iki sivil toplum kuruluşu, izin dosyasında Deza’nın sunduğu alternatiflerin analizi ve kimyasalın güvenliği ile ilgili bilgilere erişmek istemiş, ECHA’nın 2013’teki konsültasyon sürecinde bu bilgileri gizli tutmak istemesinin ‘ancak tehlikeli bir maddeyi kullanmaya devam etmelerinin nedenlerini araştırmayı engellemekte’ olduğu savunulmuştu.
13 Ocak tarihli mahkeme kayıtlarına göre şirket, izin dosyasına bilgilerin bazılarını ‘gizli’ kaydıyla sunarken bazılarını da kamuya açık olarak sunmuş. Mahkeme kararında, ECHA’nın REACH izin sürecinde kendisine iletilen dosyada gizlilik kararını kaldırmasının, ‘AB kurumlarının belgelere mümkün olan en geniş kapsamlı erişim’ ilkesinin kullanılması" olduğunu söyleyerek Deza’nın savını reddetti. Kararda ayrıca, DNEL (türetilmiş etki olmayan düzey) ve risk karakterizasyonu bilgilerinin, DEHP’in kullanımından kaynaklı riskleri bilmesi için kamuoyuna açık olması gereken bilgiler arasında olduğu ifade edildi.
Sivil toplum kuruluşları ClientEarth’ün avukatı karara ilişkin olarak, ticari bilgilerin otomatik olarak ‘gizli’ kabul edilmesinin, tehlikeli kimyasallara ilişkin bilgilerin kamuoyundan gizlenmesine gerekçe olarak kullanılmasına karşı ‘şeffaflığı’ destekleyen büyük bir zafer olarak niteledi. ECHA, şirketin, DEHP’i kullanımına izin verdi ancak karar henüz Avrupa Komisyonu’nca onaylanmadı. Bu onayın ardından ClientEarth, Komisyon’dan kararı gözden geçirmesini isteyebilir.
ECHA kararı, prensip olarak önemi olarak nitelerken, REACH izin dosyalarında halka açık bilgilerin detay düzeyinin arttırıldığını da hatırlattı.